చేజారిన స్వర్గం

సాధారణం

కొన్నిపుస్తకాలు మొదటిసారి చదివినప్పుడు మనకేమాత్రం నచ్చవు. ఏమిటీ చెత్తా అనిపిస్తుంది కూడా. కానీ అదే పుస్తకాన్ని కొన్నేళ్ళ తరవాత చదివితే కొత్త అర్థాలు స్ఫురిస్తాయి. అప్పుడు, “ఈ పుస్తకం నేననుకున్నంత చెత్తగా లేదేమో” అనిపిస్తుంది. ఇంకా కొన్నేళ్ళు పోయాక చదివితే, “ఇంత మంచి పుస్తకం నాకెందుకు నచ్చలేదబ్బా!” అని కూడా అనిపిస్తుంది. పెరుగుతున్న వయసుతో పాటు మన ఆలోచనల్లో వస్తున్న మార్పులకీ, మనం ఇతర్ల ఆలోచనలూ అభిప్రాయాలూ గుర్తించి గౌరవించడం నేర్చుకుంటున్నామన్న విషయానికీ ఇంతకంటే పెద్ద ఋజువేమీ లేదు.

Lost Horizon

ఎనభైల్లో  నేను బీయెస్సీ చదువుతూ వుండగా మాకు ఇంగ్లీషులో “లాస్ట్ హొరైజన్” (Lost Horizon ) అనే నవల నాన్-డీటైల్డ్ (non-detailed) రీడీంగ్ కోసం వుండేది. మొదటిసారి ఆ పుస్తకం చదివినప్పుడు నాకసలేమీ నచ్చకపోగా, బోరు అనికూడా అనుకున్నాను. ఎలాగో కావల్సిన మార్కులకోసం అక్కడక్కడా ఒకసారి తిరగేసి ఆ పుస్తకం పక్కన పెట్టేసాను.

ఆ తరవాత ఇండియాలో ఉద్యోగం చేస్తూన్న రోజుల్లో ఒక కొలీగ్ నాతో ” Lost Horizon” నా ఫేవరిట్ నవల అన్నప్పుడు పడీ పడీ నవ్వాను. “నేనసలా పుస్తకాన్నీ కనీసం పూర్తిగా చదవలేకపోయాను,” అంటూ. ఆ కొలీగ్ నావైపు వింతగా చూసి, “బహుశా నీకర్థం కాలేదేమో” అన్నాడు. అప్పట్లో మన తెలివితేటలకి సంబంధించి మనకి చాలా అపోహలుండేవి లెండి! “నాకు అర్థం కాకపోవడమా, ఇంపాజిబుల్!” అని కొట్టిపారేసాను. ఆ కొలీగ్ నాలా బడ బడా మాట్లాడే అలవాటు లేనివాడవడంతో ఆ విషయం గురించి ఎక్కువ చర్చించలేదు.

నాలుగు రోజుల క్రితం ఎందుకో ఆ పుస్తకం గుర్తొచ్చి, ఒక్కసారి చదివి చూస్తే, అనిపించింది. అదృష్టవశాత్తూ ఆ పుస్తకం Project Gutenberg లో వుంది. పనుల మధ్య తీరిక  చేసుకోని ఎలాగో రెండు రోజుల్లో పుస్తకం పూర్తిచేసాను. సరిగ్గా నేను పైన చెప్పినట్టు, ” ఈ పుస్తకం నాకెందుకు నచ్చలేదబ్బా! బహుశా నిజంగా నాకు ఇరవై యేళ్ళ వయసులో అర్థమయి వుండదు,” అనుకొన్నా. (ఇప్పుడు నా తెలివితేటల మీద నాకు కొంచెం వాస్తవిక దృక్పథం ఏర్పడింది మరి !)

“అద్భుతం” అనలేకపోయినా చాలా ఆసక్తికరమైన పుస్తకం. కొంచెం మిస్టరీలాగుండే కథా, మార్మికంగా అనిపించే కథనమూ! (నిజానికి నాకీ కథనం సోమర్ సెట్ మాం కథనం లాగనిపించింది). కథనంలో నాకు నచ్చిన విషయం-  open to interpretation గా వుండడం. అంటే కథకుడు ఒక కథని చెప్తాడు. ఆ కథని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో, దానితో ఎటువంటి అభిప్రాయాలు ఏర్పరచుకోవాలో, అసలు ముగింపేమిటో, ఇచ్చిన ముగింపు సంపూర్ణమైనదో కాదో, అన్నీ పాఠకుడి ఇష్టం.

ఈ నవలని జేమ్స్ హిల్టన్ (James Hilton ) 1933 లో రాసాడు. కథాకాలం 1931. కథంతా ఒక రచయిత ఒక న్యూరాలజిస్టుతో చెప్తూంటే flash back లో నడుస్తున్నట్టుగా వుంటుంది. కథానాయకుడు కాన్వే తనకి చెప్పిన విషయాలన్నీ తాను రాసి భద్రపరుస్తాడు రూథర్ ఫోర్డ్ అనే రచయిత. ఆ రాత ప్రతిని ఇంకొక స్నేహితుడు న్యూరాలజిస్టుకి అందజేస్తాడు.  పూర్వాశ్రమంలో న్యూరాలజిస్టూ, కాన్వే, రూథర్ ఫోర్డ్ మంచి స్నేహితులు. ముగింపు- రాతప్రతిని గురించి రూథర్ ఫోర్డ్ న్యూరాలజిస్టూ మధ్య చర్చలో వెళ్ళడౌతుంది.

మొత్తం నవలలో కాన్వే పాఠకుడికి అస్పష్టంగానే గోచరిస్తూ వుంటాడు. అతన్ని గురించిన పూర్తి చిత్రం ఎవరికివారు గీసుకోవల్సిందే.

కథలోకెళ్తే- 1931 మే నెలలో బాస్కల్ అనే ప్రదేశం (ఇరాన్) నుంచి  బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం  నలుగురు పౌరులని పెషావర్ చేర్చడానికి పూనుకుంటుంది. కథానాయకుడు హ్యూ కాన్వే (బ్రిటిష్ దౌత్యాధికారి), అతని అసిస్టెంటు మాలిన్సన్, క్రైస్తవ మిషనరీ మిస్ బ్రింక్లో, ఇంకా బెర్నార్డ్ అనే సాధారణ పౌరుడు- వీరు నలుగురూ చండీపూర్ మహారాజుగారి ప్రత్యేక విమానంలో పెషావర్ బయల్దేరతారు. అయితే ఆ విమానం దారితప్పి హిమాలయాల్లో కుప్పకూలిపోతుంది. అక్కణ్ణించి వారు షాంగ్రి-లా అనే ఒక బౌధ్ధ మఠం చేరుకుంటారు. అక్కడికి వారిని చేర్చడానికి చాంగ్ అనే సన్యాసి తోడ్పడతాడు. అద్భుతమైన అలౌకికమైన సౌందర్యంతో ఉండే ఆ ప్రదేశం పేరేమిటో, ఆ పర్వత శ్రేణువులేమిటో, అసలు తామే భూభాగంలో వున్నామో కూడా ప్రయాణికులకి అర్థం కాదు. ఎక్కడో టిబెట్ దగ్గర వున్నామని అంచనా వేసుకుంటారు.

ఆ మఠం ప్రత్యేకత ఏమిటి? అక్కడ వాళ్ళేం చూసారు? అక్కణ్ణించి వాళ్ళు బయటపడ్డారా లేదా? అసలు బయటపడాలనుకున్నారా లేదా? ఆ ఆశ్రమంలో వాళ్ళకి కొంతమంది (చాలా కొంతమంది!) సన్యాసులు కనిపిస్తారు. కొండలమధ్యలో మామూలు నాగరికతకు బహు దూరంగా వుండే ఆ మఠంలో ఆధునిక జీవనానికి కావల్సిన సౌకర్యాలన్నీ వుంటాయి. అవి అక్కడికెవరు చేరవేసారు? యాత్రికులకి ఆ సంగతి అర్థం కాదు. ఇంకా ఎన్నెన్నో సందేహలు. క్రమం తప్పకుండా మొజార్ట్ సంగీతాన్ని మౌనంగా పియానో మీద వినిపించే లో-సేన్ ఎవరు? ఆ మఠంలో ఎందుకుంది? బెర్నార్డ్ ఆ మఠాన్ని వదిలి బయటి ప్రపంచానికెందుకు రానంటున్నాడు? అసలు ఆ మఠానికి డబ్బెకణ్ణించి వస్తుంది?  మాలిన్సన్ ఈ ప్రశ్నల్లన్నిటితో ఉక్కిరిబిక్కిరవుతూ వుంటే కాన్వే మాత్రం నిరాసక్తంగా అన్నిటినీ ఆకళింపు చేసుకుంటూ వుంటాడు. ఆ మఠానికీ, అక్కడి నియమాలకీ ప్రయాణికుల స్పందనే నవల కథాంశం.

కథా, సంఘటనల మాట అటుంచితే నాకు నవల మొత్తం ఒక తాత్విక విచారణ అనిపించింది. మనందరం మానసిక ప్రపంచంలో వెతుక్కుంటూన్న ప్రదేశం షాంగ్రీ-లా యేమో! అలాటి ప్రదేశం కనిపించినా అక్కడ వుండలేమేమో! అసలా ప్రదేశం వున్నది భౌతిక ప్రపంచంలోనా, లేక మానసిక ప్రపంచంలోనా అని కూడా అనిపిస్తుంది అక్కడక్కడా. అసలు నలుగురు ప్రయాణికులూ ఒక్కరే మనిషేమో అన్న అనుమానం వస్తుంది కొన్నిసార్లు. అంటే ఒక్కో ప్రయాణికుడూ ఒక మనిషిలో వుండే ఒక్కో లక్షణానికి ప్రతీకలా, నవలంతా ఆ మనిషి తనకేది శాంతినిస్తుందో కనుక్కోవడానికి చేసే ప్రయాణం లా అనిపిస్తుంది. అందుకే ఈ నవలని open to interpretation అన్నాను.

సంభాషణలు చాలా ఆలోచింపజేసేవిగా, లోతుగా వుంటాయి. ఆలోచనలు పుస్తకం గురించీ, కథ గురించే కాక మనముంటున్న ప్రపంచం గురించీ, మన జీవన శైలి గురించీ, మన పరుగుల గురించీ కావడం విశేషం. కథలో మానవాళికి ఇంకా పెను ముప్పులు రాగలవన్న సూచనా వుంది. ఈ కథాకాలానికి మొదటి ప్రపంచ యుధ్ధం ముగిసిపోయింది కాబట్టి యుధ్ధాలంటే ఉండే అయిష్టమూ-అసహ్యమూ కొట్టొచ్చినట్టు కనబడతాయి. అయితే ఈ కథలో నాకు నాయకుడు కాన్వే కన్నా- అతని స్నేహితుడు మాలిన్సన్ చాలా నచ్చాడు. బహుశా నా మనస్తత్వం అతని తత్త్వానికి చేరువగా వుండడం వల్ల కాబోలు.

జేమ్స్ హిల్టన్ రాసిన ఇతర పుస్తకాలు, “గుడ్ బై మిస్టర్ చిప్స్”, “రాండం హార్వెస్ట్” కూడా చాలా ప్రసిధ్ధిపొందిన పుస్తకాలు. Lost Horizon ని ఇప్పటికే రెండు సార్లు సినిమాగా తీసారట. నిజంగానే షాంగ్రి-లా అనే ప్రదేశం వుందా లేదా, వుంటే ఎక్కడ వుండి వుండొచ్చు అన్న విషయం మీద కూడా చాలా పరిశోధనలు జరిగాయట.

సమయం దొరికితే ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగులోకి అనువదించాలన్న ఆశ కూడ కలిగింది- ఒకనాడు “పరమ బోరు” అనిపించిన పుస్తకం!

ప్రకటనలు

2 responses »

  1. Saradgaru chala bagarasaru okra nimisham motham story cheptunnaremo ani pinchindi. But truely loved ur narration and now iam very much eager to read this book.
    Always Love to read ur post thanks for posting.
    With lots love and affection
    Arpitha

  2. Thank you for the intro. Now, my curiosity is kindled. I believe “Shangri-la” created in this novel became a synonym for an exotic wonderful place which one does not want to leave. Now there are many resorts, restaurants and certain type of “entertainment” places that bear this name 🙂

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s